Raqamli san’at nima?

Raqamli san’at (inglizcha digital art) — asar yaratish yoki namoyish etish jarayonida raqamli texnologiya asosiy vosita bo‘lgan san’at turi. Rassom mo‘yqalam o‘rniga grafik planshet va raqamli qalamdan, kanvas o‘rniga ekran va dasturdan foydalanadi.

Raqamli asar butunlay kompyuterda yaratilishi mumkin (raqamli rangtasvir, 3D model, animatsiya) yoki an’anaviy san’at asari raqamlashtirilib, yangi shaklda namoyish etiladi (virtual muzey, interaktiv ko‘rgazma).

• Raqamli rangtasvir va illyustratsiya — grafik planshetda chizilgan rasmlar, kitob va o‘yin illyustratsiyalari.
• Kompyuter grafikasi va 3D modellashtirish — Blender, Maya, Cinema 4D kabi dasturlarda uch o‘lchamli obyektlar va sahnalar.
• Animatsiya va motion dizayn — multfilmlar, reklama roliklari, titr va infografika.
• Sun’iy intellekt yordamidagi (generativ) san’at — neyron tarmoqlar yordamida tasvir, video va musiqa yaratish.
• Raqamli fotografiya va fotomontaj — suratni qayta ishlash, kollaj va vizual effektlar.
• Interaktiv va media-art — VR/AR, proyeksion mapping, instalyatsiyalar va interaktiv ko‘rgazmalar.
• O‘yin san’ati (game art) — kompyuter o‘yinlari uchun personaj, muhit va interfeys dizayni.
• NFT va blokcheyn — raqamli asarlarga mualliflik va egalik huquqini qayd etish usuli.

Eng ko‘p ishlatiladigan dasturlar: Adobe Photoshop, Illustrator va After Effects, Procreate, Krita, Blender, Figma, DaVinci Resolve. Generativ san’atda Midjourney, Stable Diffusion kabi sun’iy intellekt vositalari qo‘llanadi.

Asosiy jihozlar — kompyuter yoki noutbuk, grafik planshet (Wacom, iPad va raqamli qalam), sifatli monitor. Ko‘p dasturlarning bepul muqobillari bor, shuning uchun raqamli san’atni boshlash uchun katta mablag‘ shart emas.

Raqamli san’at an’anaviy san’atni almashtirmaydi, balki uni davom ettiradi: kompozitsiya, rang va chizish ko‘nikmalari ikkalasida ham asos bo‘lib qoladi. Raqamli vositalar esa tez tahrirlash, qatlamlar bilan ishlash va asarni bir zumda butun dunyoga ko‘rsatish imkonini beradi.

Raqamli texnologiyalar milliy merosni saqlashda ham muhim: naqsh, miniatyura va me’moriy yodgorliklar raqamlashtirilib, 3D va interaktiv shaklda yangi avlodga yetkaziladi.

• Raqamli rassom va illyustrator
• 3D modeler va 3D generalist
• Animator va motion dizayner
• Konsept-artist va o‘yin rassomi
• VFX va kompozitsiya mutaxassisi
• UI/UX va vizual dizayner
• AI-art va generativ media mutaxassisi

Raqamli San’at — O‘zbekistonda sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar bilan ishlaydigan yangi avlod ijodkorlarini birlashtiruvchi maydon.

Bizning vazifamiz raqamli madaniyatni targ‘ib qilish, milliy va madaniy merosimizni zamonaviy texnologiyalar orqali yangi ruhda talqin etish, raqamli ijodkorlarni topish, ularni professional darajaga yetkazish va mamlakatimizni xalqaro raqamli san’at maydonida g‘alabalarga olib chiqishdan iborat.

Sun’iy intellekt bugun dunyoning eng tez rivojlanayotgan sohalaridan biriga aylandi. Insoniyat tarixiga qarasak, ilk bosmaxonalar, ilk kompyuterlar va ilk internet texnologiyalarini tez o‘zlashtirgan jamiyatlar doim rivojlanishda peshqadam bo‘lib kelgan.

Biz ham hozirgi davrning eng katta kashfiyoti bo‘lgan sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanib, yoshlarimizni zamonaviy kasblarga tayyorlash, milliy madaniyatimizni zamonaviy talqinda qayta jonlantirish va O‘zbekiston nomini kreativ texnologiyalar sohasida mustahkamlashni maqsad qilganmiz.

Raqamli San’at ijodiy birlashmasi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 2-iyundagi PF–103-son «Madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini yanada rivojlantirish bo‘yicha keng ko‘lamli chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni asosida tashkil etilgan. Farmonning 1-ilovasida madaniyat, san’at va adabiyot sohalarida tashkil etiladigan ijodiy birlashmalar yo‘nalishlari ro‘yxati berilgan — «Raqamli san’at» shu ro‘yxatning 16-bandida.

Farmonga ko‘ra ijodiy birlashmalarning ijodiy rahbarlari va hamrahbarlari Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadi. Ijodiy rahbar o‘z yo‘nalishida yangi iqtidorlarni yuzaga chiqarishga mas’ul, hamrahbarlar esa ijodkorlar faoliyatini tashkil etish, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, mahalla — tuman — viloyat — respublika darajasidagi tanlovlarni o‘tkazish va xalqaro festivallarda ishtirok etishga ko‘maklashadi. 2027-yildan boshlab ijodiy birlashmalarning yillik hisoboti sifatida Milliy ijodkorlar qurultoyi o‘tkaziladi.

Farmon ijrosiga mas’ul — madaniyat vaziri O. A. Nazarbekov.

Farmon matni (lex.uz)Kun.uz maqolasi

Kun.uz ma’lumotiga ko‘ra, birlashmaning asosiy vazifalaridan biri — sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni san’at va madaniyatga olib kirish, yangi ijodiy yo‘nalishlarni rivojlantirish va yosh iste’dodlarni qo‘llab-quvvatlash.

Birlashmaning ijodiy rahbari — taniqli klipmeyker va madaniyat vaziri maslahatchisi Rauf Nabiyev. Kasbiy ta’lim agentligi rahbari Azimjon Husanov hamrahbar sifatida, madaniyat vaziri Ozodbek Nazarbekov esa vazirlik tomonidan mas’ul sifatida jarayonlarda ishtirok etmoqda.

Birlashma qoshida Raqamli tadqiqotlar markazi tashkil etilmoqda. Markaz san’at va madaniyatdagi muammolarni o‘rganadi, ularni raqamlashtirish va sun’iy intellekt yordamida hal qilish imkoniyatlarini izlaydi — yangi texnologiyalar shunchaki qo‘llanmaydi, ular bo‘yicha tadqiqotlar ham olib boriladi.

Yana bir muhim yo‘nalish — yoshlar uchun zamonaviy texnologiyalar bo‘yicha bepul ta’lim: iste’dodlarni aniqlash, real loyihalarga jalb qilish, professional portfolio shakllantirish va keyinchalik xalqaro loyihalarga olib chiqish.

• AI ta’lim — sun’iy intellekt va eng so‘nggi raqamli vositalarni o‘rgatish.
• Digital Art Scouting — iqtidorli raqamli ijodkorlarni topish va qo‘llab-quvvatlash.
• Raqamli Meros — milliy va madaniy merosni zamonaviy texnologiyalar orqali yangi ruhda talqin etish.
• Digital Stage — raqamli ijod namoyishlari va sahna loyihalari.
• Tanlovlar va e’lonlar — milliy va xalqaro tanlovlarda ishtirok etish imkoniyatlari.

Biz haqimizdaRaqamli ijodkorlarImkoniyatlarLoyihalar

• Buyuk Britaniya — Londondagi Cambridge Muslim College dekani Shayx Abdul Hakim Murad (Tim Winter) va Dr Belal Alabbas bilan Buyuk Britaniyada namoyish etiladigan sun’iy intellekt filmlarini yaratish bo‘yicha hamkorlik. Ishlar amaliy bosqichda.
• Birlashgan Arab Amirliklari — AKSUM holding rahbari Ulug‘bek Maqsumov bilan xalqaro darajadagi sun’iy intellekt filmi yaratish bo‘yicha kelishuv imzolangan, loyiha ustida ish boshlangan.

XalqaroYangiliklar

Kun.uz nashri birlashma haqida «O‘zbekistonda san’atning yangi davri boshlanyaptimi?» sarlavhali maqola e’lon qildi (15-sentabr, 2026-yil, muallif — Munira Toshniyozova). Maqolada birlashmaning maqsadi shunday ifodalangan: sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni O‘zbekiston san’atiga olib kirish, yoshlarni bu yo‘nalishga tayyorlash va mahalliy ijodiy loyihalarni xalqaro maydonga olib chiqish.

Kun.uz maqolasini o‘qish